GEPUBLICEERD OP ARCHEOLOGIE ONLINE | Chayah Godschalk-Visser
Oudste 3D-kaart in Europa ontdekt
Een stenen plaat uit de bronstijd (2000-800 v.Chr.) met inkervingen is waarschijnlijk de oudste 3D-kaart die in Europa is teruggevonden. De 4.000 jaar oude plaat werd ontdekt in Frankrijk, in het westen van Bretagne. Uit onderzoek blijkt dat deze kaart een vrij accurate weergave biedt van het gebied langs de Franse rivier de Odet.
De stenen plaat (ook wel bekend als de Saint-Bélec Slab) van 2 bij 1,5 meter dateert uit de bronstijd, tussen 1900 en 1650 v.Chr. De plaat werd al in 1900 gevonden op een begraafplaats in het Franse departement Finistère. Hij werd opgegraven door een lokale archeoloog Paul du Chatellier, maar raakte daarna zoek. Pas in 2014 vonden onderzoekers hem terug. Hij lag in een kelder van het voormalige privékasteel van Paul du Chatellier.
De rivier Odet
Er staan verschillende inkervingen op de stenen plaat, die samen een tekening in 3D vormen. Na de ontdekking, begonnen de wetenschappers aan een uitgebreide analyse van deze gravures. Hierbij viel het hen op dat de plaat veel elementen van een prehistorische kaart vertoont. Daarom vergeleken ze de tekening met de landschappen in de omgeving. De onderzoekers denken nu dat het een kaart is van de vallei van de rivier Odet. Deze rivier stroomt vanuit het huidige Franse Saint-Goazec in het westen naar Bénodet in het zuiden van Bretagne, waar hij in de Atlantische Oceaan uitmondt.
Waarschijnlijk betreft het een gebied in het huidige departement Finistère. Een gebied van zo’n 29 kilometer lang. De Odet is namelijk voor 80 procent accuraat weergegeven op de stenen plaat. Ook lopen er verschillende lijnen die overeen lijken te komen met het riviernetwerk. De onderzoekers gaan ervan uit dat deze kaart bewust in 3D is vervaardigd, om zo het landschap van de riviervallei goed weer te kunnen geven.
Territorium
Vermoedelijk diende de stenen plaat om het gebied van een kleine prins of koning in kaart te brengen. Er zijn wereldwijd al vaker soortgelijke stenen kaarten gevonden. Maar dit is de oudste bekende 3D-kaart die op deze schaal is gemaakt.
Bronnen:
BBC News. (2021, april 6). Bronze Age slab found in France is oldest 3D map in Europe. BBC News. https://www.bbc.com/news/world-europe-56648055
Willsher, K. (2021, 19 april). Stone slab found in France thought to be Europe’s oldest 3D map. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2021/apr/07/stone-slab-found-france-europe-oldest-3d-map-saint-belec-slab
Lees ook:
Muntenschat lost mogelijk 300 jaar oud piratenmysterie van Henry Every op
Graf uit de bronstijd werpt nieuw licht op positie vrouw
Archeologen helpen slachtoffers Spaanse Burgeroorlog te identificeren
Neanderthalers gebruikten al tandenstokers
Inscriptie werpt licht op de geschiedenis van het alfabet
Gemummificeerde papegaaien wijzen op handelsnetwerk door de Andes
DNA uit 1,6 miljoen jaar oude mammoetkies is het oudste ooit ontrafeld
1.500 jaar oude puppy-pootafdrukken gevonden in huis Turkije
18.000 jaar oud blaasinstrument nog steeds bespeelbaar
1.400 jaar oude rib met oudste Slavische schrift gevonden
1300 jaar oud bladgoud gevonden met figuurtjes die elkaar omarmen
Nieuwe vondsten onthullen voorgeschiedenis Caernarfon Castle